Święto Świętego Jakuba Apostoła - dlaczego obchodzimy 25 lipca?
Santiago do Compostella był w średniowieczu trzecim najczęściej odwiedzanym miejscem przez pątników – zaraz po Ziemi Świętej i Rzymie. Według Wolfganga Goethe wyznaczył szlaki, na których powstała Europa. Kim był św. Jakub? Dlaczego został kanonizowany? Kiedy kościół katolicki obchodzi jego wspomnienie? Na te i inne pytania, znajdziesz odpowiedź w poniższych akapitach.
Święty Jakub Starszy i święty Jakub Młodszy – apostołowie o tym samym imieniu i różnych przydomkach
Na początek wyjaśnijmy, skąd wziął się przydomek świętego Jakuba? Otóż jak być może pamiętasz, było dwóch apostołów o tym imieniu. Dlatego dla rozróżnienia, nadano im przydomki: starszy (lub wielki) oraz młodszy. Pamiętaj jednak, że nie odnoszą się one do wieku uczniów Chrystusa, lecz do czasu, kiedy wstąpili w szeregi apostołów. Warto też wiedzieć, że świętego Jakuba apostoła Młodszego kościół katolicki wspomina 6 maja. Z kolei święto Jakuba Starszego przypada na 25 lipca. I to właśnie temu drugiemu poświęcimy chwilę uwagi.
Kim był święty Jakub Starszy? Skąd pochodził?
Święty Jakub był synem Zebedeusza i Salome oraz bratem świętego Jana Ewangelisty. Co ciekawe, ze względu na porywczy charakter braci, Jezus nadał im przydomek „bracia gromu”. Oboje zostali powołani jako jedni z pierwszych uczniów Jezusa. Do końca byli blisko przy Chrystusie. Święty Jakub pochodził z miasta Betsaida nad jeziorem Tyberiadzkim. Razem z ojcem i bratem zajmował się połowem ryb. Któregoś dnia, kiedy wszyscy naprawiali sieci, zostali powołani przez przechodzącego tamtędy Jezusa do grona apostołów, aby mu służyć. Jakub i Jan bez namysłu pozostawili pracę i udali się za Synem Bożym, aby być z nim przez resztę życia. Od tej pory należeli do grona uczniów Chrystusa. Jako jedni z nielicznych towarzyszyli mu podczas modlitwy w Ogrójcu i byli świadkami przemienienia Chrystusa na Górze Tabor.
Święty Jakub – pierwszy, który przelał krew za Jezusa
Warto także wspomnieć, że święty Jakub Starszy, którego wspomnienie kościół katolicki obchodzi 25 lipca, jako pierwszy z apostołów przelał krew za Jezusa. Dzieje apostolskie wspominają, iż poniósł śmierć męczeńską – został ścięty mieczem na rozkaz króla Heroda Agryppy I. Wydarzenie miało miejsce około 44 roku w Jerozolimie i w średniowieczu powstała legenda z nim związana. Głosi ona, że przez egzekucją Jakub ucałował swojego kata na znak pokoju. Ten z kolei tak bardzo wzruszył się tym gestem, że nawrócił się na wiarę chrześcijańską i wyznał Chrystusa. Zwróć uwagę na to, że o świętym Jakubie Starszym nowy Testament wspomina 20 razy, w tym 18 razy w Ewangeliach i 2 razy w Dziejach Apostolskich. W porównaniu do innych uczniów Jezusa (poza świętymi Piotrem i Pawłem) poświęcono mu dość dużo uwagi.
Szlak pielgrzymkowy do grobu świętego Jakuba
Dodajmy, że po męczeńskiej śmierci, święty Jakub został pochowany w miejscowości Finisterre, co oznacza po prostu „koniec ziemi”. Był to obszar, na którym kończyło się panowanie Cesarstwa Rzymskiego. Jego grób i sarkofag z ciałem odnaleziono na przełomie IX i X wieku niedaleko miejscowości Compostella. Obecnie jej nazwa brzmi Santiago de Compostella. Pierwszy człon nazwy oznacza w tłumaczeniu po prostu „Święty Jakub”.
Według legendy, po śmierci ciało apostoła zostało przewiezione do Hiszpanii, gdzie w VII wieku relikwie św. Jakuba miały zostać sprowadzone. I rzeczywiście, w IX wieku tamże odkryto jego relikwie. Od tego czasu miejsce to stało się jednym z najważniejszych celów pielgrzymek chrześcijańskich – po Ziemi Świętej i Rzymie jest to trzecie sanktuarium chrześcijaństwa. W katedrze w Santiago przechowywane są relikwie świętego, a także artystyczny relikwiarz ręki św. Jakuba, wystawiany na pokaz podczas szczególnych okazji.
Jak podają dane historyczne, pierwszym pielgrzymem, który przybył do grobu świętego Jakuba około 950 roku był francuski biskup Le Puy Godescalco. W XIV wieku szlak ten przemierzyło ponad milion pątników, a miejsce pochówku świętego było trzecim najważniejszym miastem pielgrzymek – zaraz po Ziemi Świętej oraz Rzymie. Warto zaznaczyć, że na drodze do Santiago de Compostella powstawały liczne kościoły, szpitale i schroniska dla pątników. Nic więc dziwnego, że zaczęto mówić, że wokół trasy pielgrzymkowej zaczęła powstawać Europa.
Wojny religijne w XVI i XVII wieku oraz rewolucja francuska i wojny napoleońskie sprawiły, że pielgrzymki do grobu świętego Jakuba straciły popularność. Trudne warunki bytowe sprawiały, że z roku na rok ubywało pielgrzymów wędrujących do Santiago de Compostella. Odrodzenie nastąpiło dopiero w ubiegłym stuleciu. A czy wiesz, kto miał na nie ogromny wpływ? Święty Jan Paweł II. Papież Polak wygłosił w mieście w 1982 roku słynny Akt Europejski, w którym wezwał wiernych do sięgania do swoich korzeni. Od tej pory Santiago de Compostella znów jest kolebką życia pielgrzymkowego. Każdy z pątników zanosi do grobu świętego Jakuba własne prośby, dziękczynienia czy przeprosiny. I każdy wraca odmieniony duchowo do własnego domu.
Czego patronem jest św. Jakub?
Obecnie święty Jakub Starszy jest patronem pielgrzymów, osób chorych na reumatyzm, żołnierzy, aptekarzy i wytwórców kapeluszy. Święty Jakub jest także patronem Hiszpanii i Portugalii. Przede wszystkim jest wzorem do naśladowania. Uczy wiernych, jak ważne jest, aby pójść za Chrystusem i mieć odwagę w wyznawaniu wiary. W ikonografii Jakub przedstawiany jest jako postawny, silny mężczyzna, z siwą brodą. Za odzienie służy mu długa tunika oraz płaszcz. Na głowie ma miękki kapelusz – charakterystyczny dla pątników. Jego atrybutami są kij pielgrzyma, bukłak, miecz, księga, torba i zwój papieru. Najstarszy obraz przedstawiający apostoła pochodzi z VI wieku i znajduje się w kościele San Vitalae w Rawennie. Zwróć jednak uwagę na to, że w Twoim domu również może zagościć ikona ze świętym Jakubem. Serdecznie polecamy też Modlitewnik do świętego Jakuba, w którym znajdziesz moc inspiracji do rozmów z tym wyjątkowym uczniem Jezusa i męczennikiem kościoła.
Wspomnienie świętego Jakuba – jak obchodzi je kościół katolicki?
A jak w kościele katolickim obchodzi się wspomnienie świętego Jakuba? Św. Jakub udał się tuż po zesłaniu Ducha Świętego do Hiszpanii. I to właśnie tam jest najbardziej uroczyście celebrowane. Święto trwa dwa tygodnie i łączą w sobie wydarzenia religijne oraz kulturalne, w tym specjalne nabożeństwa, procesje, koncerty muzyczne i parady religijne. W Polsce natomiast świętego wspomina się podczas mszy świętej celebrowanej 25 lipca. Dodajmy, że nie jest to święto nakazane, więc nie masz obowiązku stawić się w ten dzień w kościele. My jednak serdecznie Cię do tego zachęcamy, bo przecież jak wiesz doskonale, czas spędzony na modlitwie nigdy nie jest czasem straconym.
Święty Jakub Starszy – wielu z nas mało o nim wie. A szkoda, bo przyglądając się jego życiu można dojść do wniosku, że był wyjątkową postacią w chrześcijańskim świecie. Oddany do końca Jezusowi, dziś pokazuje nam, jak odnaleźć się w zsekularyzowanym świecie. Dlatego z pewnością warto poświecić mu chwilę modlitwy – nie tylko 25 lipca, czyli w dzień świętego Jakuba, ale znacznie częściej.
Wszystkie komentarze